Endoskopi, sindirim sisteminin iç yüzeyinin kamera ve ışık kaynağı bulunan teknolojik bir cihaz yardımıyla doğrudan görüntülenmesini sağlayan tanı ve gerektiğinde tedavi amaçlı bir işlemdir. Günümüzde hem Türkiye’de hem de dünya genelinde, mide–bağırsak hastalıklarının erken tanısında kullanılan yöntemlerden biri olarak kabul edilmektedir.
Endoskopi Nedir?
Endoskopi; ağızdan (üst GIS endoskopisi) veya anüsten (kolonoskopi) girilerek, yemek borusu, mide, onikiparmak bağırsağı ve kalın bağırsağın incelenmesini sağlar. Ucunda yüksek çözünürlüklü kamera bulunan endoskop sayesinde:
- Mukozal yüzeyler ayrıntılı değerlendirilir
- Şüpheli alanlardan biyopsi alınabilir
- Gerekli durumlarda kanama durdurma, polip çıkarma gibi işlemler yapılabilir
Endoskopi Neden Yapılır?
Endoskopi hem tanısal hem de tedavi amaçlı uygulanabilir.
En sık yapılması gereken koşullar;
-
Mide ağrısı, yanma, reflü şikâyetleri
-
Uzun süren hazımsızlık ve şişkinlik
-
Yutma güçlüğü
-
Kansızlık (nedeni açıklanamayan)
-
Mide–bağırsak kanamaları
-
Şüpheli röntgen veya tomografi bulguları
Endoskopi Nasıl Yapılır?
İşlem genellikle günübirlik olarak uygulanır ve çoğu hastada 5–10 dakika sürer.
İşlem adımları:
- Hasta aç olarak işlem odasına alınır
- Damar yolundan sedasyon (hafif uyku hali) sağlanır
- Endoskop ağızdan veya anüsten ilerletilir
- Sindirim sistemi detaylı olarak incelenir
- Gerekirse biyopsi veya tedavi işlemi yapılır
Minimal dozlardan yapılan anestezikler sayesinde hastalar işlemi ağrısız ve konforlu şekilde geçirir. İşlem sonrası kısa bir dinlenme süresinin ardından hasta günlük yaşamına dönebilir.
Endoskopi Güvenli midir?
Güncel kılavuzlara göre, uygun hasta seçimi ve deneyimli ekip ile yapılan endoskopi son derece güvenli bir işlemdir. Yan etkileri oranları oldukça düşüktür.
Nadir görülebilen riskler:
- Hafif boğaz ağrısı veya gaz hissi
- Sedasyona bağlı geçici sersemlik
- Çok nadiren kanama veya perforasyon
Bu riskler, işlem öncesi ayrıntılı değerlendirme ile en aza indirilir.
Endoskopi Olmadan Önce Nelere Dikkat Etmeliyim?
- En az 6–8 saat açlık
- Düzenli kullanılan ilaçların hekime bildirilmesi
- Kan sulandırıcılar için özel planlama
Endoskopi Olduktan Sonra Nelere Dikkat Etmeliyim?
- Aynı gün araç kullanılmaması
- İlk birkaç saat hafif beslenme
- Şiddetli ağrı, ateş veya kanama durumunda hekime başvuru
Sıkça Sorulan Sorular
1) Endoskopi sonrası boğaz tahrişi normal midir?
Evet, genellikle hafif ve geçicidir; 24 saat içinde düzelir.
2) Endoskopi kilo aldırır veya verdirir mi?
Hayır, bir tanı yöntemidir; kilo ile doğrudan ilişkisi yoktur.
3) Hamileyken endoskopi yapılır mı?
Zorunlu durumlarda ve uygun trimesterde, kadın doğum uzmanı ile birlikte değerlendirilerek yapılabilir.
4) Endoskopi sonuçları ne zaman çıkar?
Görüntüleme bulguları hemen değerlendirilir; biyopsi sonuçları genellikle birkaç gün içinde çıkar.
5) Endoskopi ile her hastalık anlaşılır mı?
Mukozal hastalıkların çoğu saptanır; ancak bazı fonksiyonel hastalıklar ek testler gerektirebilir.
